Sigorta Tahkim Komisyonu'na Nasıl Başvurulur?

Sigorta Tahkim Komisyonu Nedir?

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasındaki uyuşmazlıkların çözümü için Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu kurulmasını öngörür. Aynı fıkra, Güvence Hesabından faydalanacak kişiler ile Hesap arasındaki uyuşmazlıkları da kapsama alır.

Sistem üyelik esaslıdır. Sigortacılık yapan kuruluşlardan tahkim sistemine üye olmak isteyenler durumu yazılı olarak Komisyona bildirir. Üye kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişi, sözleşmede özel bir hüküm bulunmasa bile tahkim usulünden faydalanabilir; ayrıca bir tahkim şartı aranmaz.

Zorunlu sigortalarda kural daha da geniştir. 2013 yılında 6456 sayılı Kanun'la eklenen cümle uyarınca, ilgili mevzuatla zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ilgili kuruluş tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden yararlanabilir. Komisyon, zorunlu sigortalarda kuruluşun üye olup olmadığına bakılmaksızın 18 Nisan 2013 tarihinden sonra ortaya çıkan uyuşmazlıkları kabul ettiğini duyurmaktadır.

Başvurunun Ön Şartı: Önce Sigorta Şirketine Yazın

Kanun'un 30 uncu maddesinin on üçüncü fıkrası tek bir ön şart koyar. Komisyona gidilebilmesi için uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlığa konu olayla ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması gerekir.

Aynı fıkra ikinci bir kapı daha açar: kuruluşun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir. Yani şirketin sessiz kalması sizi kilitlemez, aksine yolu açar.

Zorunlu trafik sigortasında süre bir gömlek farklıdır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın C.7 maddesi, zarar görenin dava yoluna gitmeden önce genel şartların ekinde sayılan belgelerin tamamıyla birlikte sigortacıya yazılı başvuruda bulunmasını ister; sigortacının başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yazılı cevap vermemesi ya da cevabın talebi karşılamaması hâlinde mahkeme yerine Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurulabilir.

• Hasar dosyanızı ve talebinizi yazılı olarak sigorta şirketine iletin, evrağın gittiğini belgeleyin.
• Şirketin olumsuz cevabını ya da cevapsız geçen süreyi saklayın; başvurunun dayanağı budur.
• Zorunlu trafik sigortasında genel şartların ekinde sayılan belgelerin tamamını başvuruya ekleyin.
• Başvuru ücretinin yatırıldığına dair belgeyi dosyaya koyun; ücret tarifesi Komisyon tarafından yayımlanır.

Hangi Uyuşmazlıklar Komisyona Götürülemez?

Kanun'un 30 uncu maddesinin on dördüncü fıkrası açık bir kapatma hükmü içerir: mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz. Bu yüzden yolu seçmeden önce dosyanın nereye gittiğine karar vermek gerekir.

İkinci sınır zamansaldır. Komisyon, uyuşmazlık konusu olayın ilgili kuruluşun üyelik tarihinden sonra meydana gelmiş olmasını arar; zorunlu sigortalar için ise yukarıda anılan 2013 tarihli düzenleme geçerlidir.

Üçüncü nokta çoğu zaman gözden kaçar: tahkim, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar içindir. Sözleşme dışı bir talep, sigortacılık dışı bir hizmet ya da poliçe tarafı olmayan bir kişiyle yaşanan anlaşmazlık bu yolun konusu değildir.

Başvurudan Karara: Süreç ve Süreler

Başvuru Komisyona ulaştığında önce raportör incelemesi yapılır. Kanun raportörlere en geç on beş gün verir. Raportör tarafından çözümlendirilemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir ve uyuşmazlığa hangi hakemin bakacağı Komisyon tarafından hakem listesinden seçilir.

Komisyon işin niteliğine göre en az üç hakemden oluşan bir heyet kurulmasına karar verebilir; kanunda gösterilen ve her yıl güncellenen parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda heyet kurulması zorunludur. Heyet kararını çoğunlukla verir. Hakemler yalnız kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir; süreç kural olarak dosya üzerinden yürür.

Tarafsızlık için ayrı bir mekanizma vardır. Taraflar hâkimin reddi sebeplerine dayanarak hakemi reddedebilir; ret talebi durumun öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde dilekçeyle Komisyona yapılır ve Komisyon müdürü iki tarafı dinledikten sonra en geç beş iş günü içinde karar verir.

Kararın kendisi için kanun kesin bir tavan koyar: hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecburdur, aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece halledilir. Bu süre yalnız tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Karar Komisyon müdürüne tevdi edilir ve en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir.

İtiraz, Temyiz ve Her Yıl Değişen Parasal Sınırlar

Kanun'un 30 uncu maddesinin on ikinci fıkrası üç eşik kurar. Belirlenen tutarın altındaki uyuşmazlıklarda verilen hakem kararları kesindir. Bu tutar ve üzerindeki kararlara karşı, kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir; itiraz için başvuru ücretinin yatırılması şarttır ve itiraz üzerine hakem kararının icrası durur. İtiraz talebi, yalnız bu talepleri incelemek üzere kurulan hakem heyetlerince ve işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karara bağlanır.

Üçüncü eşik temyizdir. Kanunda gösterilen tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz üzerine verilen kararlar için temyiz yolu açıktır. Bunun dışında dört hâlde tutar ne olursa olsun temyiz mümkündür: tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkileri dışındaki konularda karar vermesi ve hakemlerin tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi.

Bu yazıda tutarların kendisi yazılmıyor, çünkü kalıcı değiller. Kanun'un yirmi ikinci fıkrası maktu para miktarlarının üretici fiyat endeksindeki artışı aşmamak üzere artırılmasına izin verir; sınırlar SEDDK'nın Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğiyle her yıl yeniden belirlenir. Başvurudan önce güncel eşikleri Komisyonun kendi duyurularından teyit edin.

Talebim Reddedilirse Ne Öderim?

Tahkimin en çok merak edilen yanı maliyet tarafıdır. Kanun'un 30 uncu maddesi, tahkim sistemine üye olmak isteyenlerden katılma payı, uyuşmazlık çözümü için başvuranlardan ise başvuru ücreti alınacağını söyler. Hakemlik ücreti, başvuru ücreti ve üyeliğe katılma payı Komisyonun görüşü alınarak düzenleyici otorite tarafından belirlenir ve hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir.

Vekâlet ücreti tarafında kanun özel bir indirim getirmiştir. Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir. Bu, tahkimi mahkemeye göre daha düşük riskli kılan hükümlerden biridir.

Kanunda başvurunun avukatla yapılması zorunluluğu öngörülmemiştir; hak sahibi kendi adına başvurabilir. Dosyanın hakemlere yalnız evrak üzerinden gideceği düşünülürse, belgelerin eksiksiz ve düzenli sunulması sonucu doğrudan etkiler.

Acentenin Bu Süreçteki Yeri

5684 sayılı Kanun acenteyi, sözleşmenin akdinden önceki hazırlık çalışmalarını yürüten ve sözleşmenin uygulanması ile tazminatın ödenmesinde yardımcı olan kişi olarak tanımlar. Uyuşmazlık çıktığında acentenin işi, poliçe ve hasar evrağının doğru derlenmesine, sürelerin kaçırılmamasına ve talebin sigorta şirketine usulünce iletilmesine yardımcı olmaktır.

Kanun bir sınır da çizer: sigorta acenteleri sigorta hakemliği yapamaz; aynı yasak acentelerin eş ve çocukları için de geçerlidir. Karar mercii bağımsız hakemdir, acente değildir.

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi sigorta acentesi olarak çalışır. Aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden teklif hazırlar, hasar sürecinde evrak ve başvuru adımlarında yol gösteririz. Tazminat ödemesi sigorta şirketi tarafından yapılır; uyuşmazlığı çözen karar ise Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesindeki hakem veya heyettir. Poliçenizle ilgili bir sorunuz varsa teklif formu üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Sigorta Tahkim Komisyonu — Sıkça Sorulan Sorular
• Sigorta Tahkim Komisyonu — İtiraz Nasıl Yapılır
• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları — Mevzuat Bilgi Sistemi

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.