Online Sigorta Alırken Nelere Dikkat Etmeli?

Karşınızdaki Acente Levhaya Kayıtlı mı?

İlk kontrol kimlik kontrolüdür. Sigorta acenteleri, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesinde tutulan Levha'ya kayıtlı olmak zorundadır; kayıt olmadan acentelik faaliyeti yürütülemez. TOBB, Levhaya kayıtlı acentelerin sorgulanabildiği bir sayfa yayımlar; sektörün düzenleyici otoritesi SEDDK de sigorta acentelerine ilişkin bilgileri yayımlar.

Sigorta Acenteleri Yönetmeliği'nin 19 uncu maddesi bu kimliği görünür kılmayı da zorunlu tutar. Birinci fıkraya göre acentelerin ve şubelerinin antet, afiş, reklam, tabela ve internet sayfaları ile diğer her türlü elektronik ortamlarında acente unvanına yer verilir. Dördüncü fıkra ise acente unvanı ile Levha kayıt numarasını içeren bir plakanın, acentelik faaliyeti gösterilen mekânların girişinde ve gözle görünür şekilde asılmasını ister.

Pratik karşılığı şudur: bir sitede yalnızca marka adı ve telefon numarası varsa, eksik olan tasarım değil mevzuata uygunluktur.

Sitede Bulunması Zorunlu Bilgiler Neler?

İkinci kontrol, sayfanın kendisinedir. Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.19/2, birinci fıkrada belirtilen alanlarda "sigorta" ibaresinin, yanında "acenteliği" veya "aracılığı" ifadesi olmadan kullanılamayacağını söyler. m.19/3 ise acentelerin, sigorta şirketi olduğu izlenimini uyandıracak ya da gerçeğe aykırı, yanıltıcı, aldatıcı kurumsal kimlik unsurları kullanmasını yasaklar.

m.19/6, sözleşme yaptırmak isteyenlere aracılık edilen sigorta şirketlerinin ve bu şirketlerce tanınan yetkilerin bildirilmesini, varsa internet sitelerinde yayımlanmasını ister. Yani hangi şirketlerin poliçesini satabildiği ve acenteye hangi yetkilerin tanındığı sitede yazmalıdır.

Uzaktan satış tarafında Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği devreye girer. 5 inci madde, sözleşme kurulmadan önce sağlayıcının esas faaliyet konusu, MERSİS numarası, açık adresi, elektronik posta adresi ve telefon numarası ile aracı varsa aracının adı, unvanı, açık adresi ve hangi nitelikle işlem yapabilme yetkisine sahip olduğu konusunda tüketicinin bilgilendirilmesini zorunlu tutar. Aşağıdaki liste bu iki düzenlemeden çıkan asgari kontrolleri toplar.

• Tam ticari unvan sayfada yazılı mı? "Sigorta" sözcüğü tek başına marka olarak mı kullanılmış?
• Levha kayıt numarası görünüyor mu, TOBB sorgusunda karşılığı çıkıyor mu?
• Aracılık edilen sigorta şirketleri ve bu şirketlerin tanıdığı yetkiler yayımlanmış mı?
• MERSİS numarası, açık adres, kurumsal e-posta ve telefon eksiksiz mi?
• Site sigorta şirketiymiş izlenimi veren bir kimlik mi kullanıyor, yoksa acente olduğunu açıkça söylüyor mu?
• Bağlantı HTTPS üzerinden mi kuruluyor, adres çubuğundaki alan adı unvana ait mi?

Satın Alma Öncesi Bilgilendirme Nasıl Yapılmalı?

Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik, bilgilendirmenin sözleşmenin kurulmasından önce başladığını ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde devam ettiğini söyler; yazılı yapılması esastır. Tarafların fiziki olarak karşı karşıya gelmesinin söz konusu olmadığı hâllerde bilgilendirme kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla yapılabilir — internetten satışın hukuki dayanağı budur.

Çağrı merkezi veya telefonla yapılacak bilgilendirme ise ancak görüşme manyetik veya dijital ortamda kayıt altına alınmışsa sözlü yapılabilir. Aynı yönetmelik, bilgilendirme yapıldığının ispatının sigortacıya ait olduğunu belirtir.

6 ncı madde bu yükümlülüğün acenteyi de bağladığını söyler: sözleşmenin kurulması ve devamı sırasında sigortacı için öngörülen yükümlülükler sigorta acenteleri için de geçerlidir. Yani "biz sadece aracıyız" demek bilgilendirme borcunu ortadan kaldırmaz.

Bilgilendirme Metni'nin içeriği de serbest bırakılmamıştır. Aşağıdaki tablo, metinde asgari olarak bulunması gerekenleri ve neye bakılacağını gösterir.

Primi Kime, Nasıl Ödemelisiniz?

Ödeme adımı, internetten satın almanın en çok istismar edilen yeridir. Burada dayanak yine Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.19/6'dır: acentenin, aracılık ettiği sigorta şirketlerince kendisine tanınan yetkileri bildirmesi gerekir. Prim tahsili yetkisi de bu yetkiler arasındadır; acentenin tahsilat yapmaya yetkili olup olmadığı yayımlanmış bilgiden görülebilir.

Ödeme yaparken iki şeye bakılır: paranın hangi tüzel kişiye gittiği ve karşılığında ne alındığı. Ödeme, sitede yazılı unvana ya da aracılık edilen sigorta şirketine ait bir kanala gitmelidir; şahıs hesabına yapılan havaleler ve karşılığında yalnızca ekran görüntüsü verilen işlemler için hiçbir mevzuat dayanağı yoktur.

Ödeme sonrasında poliçe suretinin size ulaşması ve poliçenin sistemde göründüğünün doğrulanabilmesi gerekir; doğrulama yapılmadan işlem tamamlanmış sayılmaz. E-poliçenin geçerliliği ayrı bir yazının konusudur. Teminatı acente vermez; tazminat ödemesi sigorta şirketi tarafından yapılır.

İnternetten Alınan Poliçede Cayma Hakkı Nasıl İşler?

Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 8 inci maddesi, tüketiciye finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmelerden on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkı tanır. Sigorta ve bireysel emekliliğe ilişkin sözleşmelerde ise cayma süresi bakımından diğer mevzuatta yer alan tüketici lehine hükümler uygulanır.

Cayma hakkı süresi sözleşmenin kurulduğu tarihte başlar; sözleşmenin bütün şartlarının kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verildiği tarih daha sonraysa süre o tarihten işler. Cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat yükümlülüğü sağlayıcıdadır.

13 üncü madde bir istisna kurar: tüketici lehine hükümler saklı kalmak kaydıyla, geçerlilik süresi bir aydan az olan seyahat ve bagaj sigortası poliçeleri ile benzeri kısa süreli sigorta poliçelerinde cayma hakkı kullanılamaz.

Türk Ticaret Kanunu m.1430/3 ayrıca şunu düzenler: sigorta ettiren, sigortacının sorumluluğu başlamadan önce kararlaştırılmış primin yarısını ödeyerek sözleşmeden cayabilir. Sona erdirme talebi herhangi bir uzaktan iletişim aracıyla iletilebilir; tüketici, sözleşmeyi kurarken kullandığından daha ağır koşullu bir yöntem kullanmaya zorlanamaz.

Kişisel Verileriniz Nasıl Korunuyor?

Teklif formu bir veri toplama işlemidir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 10 uncu maddesi, kişisel verilerin elde edilmesi sırasında veri sorumlusunun ilgili kişiyi; veri sorumlusunun kimliği, verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ile hukuki sebebi ve 11 inci maddedeki haklar konusunda bilgilendirmesini zorunlu tutar.

Sağlık sigortası tekliflerinde ölçü daha da yüksektir. Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası sağlık verisini özel nitelikli kişisel veriler arasında sayar; üçüncü fıkra özel nitelikli verilerin işlenmesini kural olarak yasaklar ve ancak sayılan hâllerde, başta ilgili kişinin açık rızasının bulunması hâlinde mümkün kılar. Dördüncü fıkra ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınmasını şart koşar.

Bu yüzden sağlık teklifi formlarında açık rıza, genel aydınlatma metninden ayrı ve ayrıca onaylanabilir biçimde sunulmalıdır; okunmadan geçilen tek kutulu onaylar bu ölçütü karşılamaz.

12 nci madde veri sorumlusuna, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve bunlara hukuka aykırı erişilmesini önlemek ile verilerin muhafazasını sağlamak amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin edecek teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü getirir. Kullanıcı tarafında karşılığı şudur: bağlantının şifreli olması, istenen verinin teklif için gerçekten gerekli olması ve sitede güncel bir aydınlatma metninin bulunması.

Sorun Çıkarsa Hangi Kapıyı Çalarsınız?

Uyuşmazlıkta ilk adım sigorta şirketine yazılı başvurudur; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesiyle kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu'na gitmeden önce bu başvuru aranır. Parasal sınırlar her yıl güncellendiği için burada rakam vermek doğru olmaz; süreci ayrı bir yazıda ele aldık.

Bilgilendirme tarafında ise ayrı bir yaptırım vardır. Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik'in 7 nci maddesine göre bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine getirilmemiş, sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş veya Bilgilendirme Metni gerçeğe aykırı düzenlenmişse ve bu hâllerden biri sigorta ettirenin kararına etkili olmuşsa, sigorta ettiren sözleşmeyi feshedebileceği gibi varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri olarak internetten gelen taleplerde izlediğimiz sıra da budur: unvan ve yetkiler açıkça belirtilir, teminat ile istisnalar poliçe düzenlenmeden önce yazılı olarak paylaşılır, teklif formunda yalnızca fiyatlandırma için gerekli veriler istenir. Teminatı sigorta şirketi verir ve tazminatı sigorta şirketi öder; bizim işimiz aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden karşılaştırmalı teklif hazırlamak ve süreci belgelemektir.

İnternette karşılaştığınız bir teklifin gerçekten karşılığı olup olmadığından emin değilseniz, teklif metniyle birlikte teklif formumuz üzerinden bize ulaşın; teminat listesini ve düzenleyecek şirketi birlikte kontrol edelim.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Sigorta Acenteleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (22.01.2025) — Resmî Gazete
• Sigorta Acenteleri — SEDDK
• Levhaya Kayıtlı Acente Sorgu Sayfası — TOBB
• Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698) — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Sigortacılık Kanunu (5684) — Mevzuat Bilgi Sistemi

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.