Kefalet Sigortası Nedir?

Kefalet Sigortası Nedir?

Kefalet Sigortası Genel Şartları'na göre bu sözleşmeyle sigortacı, borçlunun poliçede tanımlanan borç yükümlülüğünü yerine getirememesi rizikosuna karşı, borçluya kefil olarak poliçede belirtilen lehtara teminat sağlar ve üstlendiği yükümlülük uyarınca lehtara ödeme yapar. Yani ödeme size değil, alacaklıya gider.

Masada üç taraf vardır ve isimleri karışmaya müsaittir. Sigorta ettiren, primi ödeyen ve borç yükümlülüğü teminat altına alınan taraftır — çoğu zaman işletmenin kendisi. Sigortacı, kefil sıfatını üstlenen sigorta şirketidir. Lehtar ise kefalet senedinin kendisine hitaben düzenlendiği alacaklıdır: bir kamu idaresi, bir işveren, bir gümrük idaresi ya da bir ticari alıcı.

Genel şartlar iki yapı tanır. Doğrudan kefalette sigortacı lehtara karşı bizzat kefil olur. Dolaylı kefalette ise banka, kredi garanti kuruluşu ya da başka bir finans kuruluşu lehtara karşı kefil olur; sigortacı bu kuruluşa karşı yükümlülük üstlenir. Kefalet senetleri şarta bağlı düzenlenebileceği gibi ilk talepte ödemeli de düzenlenebilir; bu ayrım, lehtarın parayı ne kadar kolay tahsil edeceğini belirler.

Hangi Teminat Türleri Var?

Genel şartlar teminat türlerini tek tek tanımlar ve listenin sınırlayıcı olmadığını da söyler. Aşağıdaki tablo, poliçede en sık karşınıza çıkacak başlıkları ve her birinin hangi riski kapattığını gösterir.

Listenin son iki satırı, kefalet senedinin neden bir teminat aracı olarak konuşulduğunu açıklar: genel şartlar, kamu ihaleleri ve kamu alacakları için ayrı ve daha katı tanımlar getirir. Kamu ihaleleri teminatı kayıtsız-şartsız, kesin, asli, sigortalının yükümlülüğünden bağımsız, süreli ve ilk talepte ödeme kaydını içerir. Kamu alacakları teminatında ise aynı nitelikler süresiz olarak aranır. Genel şartların ekindeki kamu ihale teminatı klozu da, kefalet senetlerinin şarta bağlı verilebileceğine ilişkin hükümleri bu alanda devre dışı bırakır.

Kefalet Senedi Borcu Silmez — Rücu Kuralı

Kefalet sigortası, diğer sigorta branşlarından bir noktada keskin biçimde ayrılır ve bu fark teklif aşamasında en çok yanlış anlaşılan yerdir. Bir yangın ya da kasko poliçesinde tazminat ödendiğinde iş orada biter. Kefalette bitmez.

Genel şartların rücu maddesi açıktır: sigorta ettiren, düzenlenmiş kefalet senedi ile ilgili sigortacının ödediği tutarı, masraflar ve kanuni temerrüt faizinden yüksek olmamak kaydıyla taraflarca kararlaştırılacak temerrüt faiziyle birlikte sigortacıya geri öder. Halefiyet maddesi de aynı yöne bakar: sigortacı, ödediği tazminat tutarınca lehtarın yerine geçer ve lehtarın borçluya karşı olan haklarına halef olur.

Buna bir de savunma yasağı eklenir. Borcun ifa edilmemesi ve kefaletin devreye girmesi hâlinde sigorta ettiren, kefaletin paraya çevrilmesi talebinin sebebine, miktarına veya bakiyesine ilişkin sigortacıya karşı savunma ya da itirazda bulunamaz. Sigortacı, lehtarın tazminat talebini sigorta ettirene bildirip önlem almasını isteyebileceği gibi, yanıtı beklemeden de ödeme yapabilir.

Sonuç şudur: kefalet sigortası bir risk transferi değil, bir ödeme güvencesidir. Lehtar parasını zamanında alır; sizin borcunuz ortadan kalkmaz, muhatabı değişir. Bu doğru anlaşıldığında kefalet senedi çok işlevli bir araçtır; yanlış anlaşıldığında hasar anında ağır sürprize dönüşür.

Kimler Kullanır, Sigortacı Neyi İnceler?

Kefalet senedine ihtiyaç duyan taraf, karşısındaki kuruma teminat sunmak zorunda olan taraftır. Uygulamada en yoğun kullanım alanları şunlardır:

Sigortacının incelemesi ise bir kredi analizine benzer. Genel şartlar, sigorta ettirene en son yıla ait hesap özetlerini ve varsa bağımsız denetim raporunu sunma, nakdi ve gayrinakdi kredi ilişkilerini bildirme, sigortacıya haber vermeden aktifleri üzerinde üçüncü şahıslara teminat vermeme ve teminat kararını etkileyebilecek önemli değişiklikleri bildirme yükümlülüğü getirir. Sigortacı ise bir genel kefalet limiti tahsis etmiş olsa dahi münferit talepleri gerekçe göstererek geri çevirebilir, güvence isteyebilir ve sunulan bilgi ve belgeler çerçevesinde kefil olmayabilir.

SEDDK'nın kefalet sigortasına ilişkin genelgeleri bu incelemeyi ayrıca çerçeveler. Sigorta şirketlerinin bünyelerinde finansal riskler değerlendirme birimi kurması, teminat limiti belirlenirken cari oran, likidite oranı, borç-özsermaye ilişkisi, yıllık ciro ve net kârlılık gibi kalemlerin incelenmesi ve kapasite değerlendirmesinde güvencelerin dikkate alınmaması öngörülür. Hakkında iflas yoluyla takip başlatılmış, aciz hâli belgelenmiş ya da konkordato mühleti verilmiş bir işletme nezdinde kefalet senedi düzenlenmesi reddedilir.

• Kamu ihalesine giren yükleniciler — geçici teminat, kesin teminat ve avans ödeme başlıkları.
• Taahhüt, inşaat ve mühendislik firmaları — performans ile imalat, bakım ve onarım teminatları.
• İthalat ve ihracat yapan işletmeler — gümrük idarelerine sunulan teminatlar.
• Vergi dairesiyle ya da mahkemeyle teminat ilişkisi kuran işletmeler — kamu alacakları ve mahkeme teminatları.
• Nakit tahsilat yapan ya da kıymet taşıyan personel çalıştıran işverenler — emniyeti suistimal teminatı.
• Vadeli mal ve hizmet alan taraflar — sözleşme ve ödeme teminatları.

Kefalet Senedi Nasıl Doğrulanır?

Bir teminat aracının değeri, karşı tarafın onu doğrulayabilmesine bağlıdır. Kefalet sigortasında bu iş Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden yürütülür. Hâlen yürürlükte olan 25 Nisan 2025 tarihli 2025/13 sayılı Genelge, kefalet sigortası poliçelerinin ve bu poliçeler kapsamında düzenlenen kefalet senetlerinin, ilgili poliçeye ilişkin reasürans dağılımı bilgisini de içerecek şekilde SBM üzerinden eşzamanlı olarak düzenlenmesini zorunlu tutar. Aynı genelge, mevzuatta belirlenen sınırların aşılması hâlinde SBM tarafından sigorta şirketinin yeni kefalet senedi düzenlemesinin engelleneceğini söyler.

Bu sınırlar tesadüfi değildir. Bir sigorta şirketinin tek bir sigortalı ya da risk grubu için üstlenebileceği net teminat riski şirketin özsermayesine bağlı bir orana, yürürlükteki tüm kefalet senetlerinden doğan toplam brüt teminat riski ise özsermayenin belirli bir katına kayıtlıdır. Oranların hesabında esas alınan tutarlar her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı üretici fiyat endeksine göre güncellenir; bu yüzden bu yazıda rakam vermiyoruz, güncel eşikler için genelge metnine bakılır.

Takvimde bir dönüm noktası var. SEDDK'nın 29 Temmuz 2026 tarihli 2026/23 sayılı Kefalet Sigortasında Risk Kabul ve Yönetimine İlişkin Genelgesi 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girer ve aynı gün 2025/13 sayılı Genelge yürürlükten kalkar. Yeni metin kefalet teminatlarını risk gruplarına ayırır, onay yetkilerini teminatın grubuna göre kademelendirir ve elektronik kefalet senedini ayrı bir madde hâlinde düzenler: senetlerin doğrulanması, lehtarlara iletilmesi, muhafazası, iade alınması ve vade güncellemesi elektronik ortamda yürütülür; e-kefalet senetleri elektronik imzalı olarak SBM'ye iletilir ve kâğıt ortamında muhafaza hüküm ifade etmez.

Acente Tarafında Ne Değişiyor?

Kefalet, aracının serbestçe girip çıkabildiği bir branş değildir. 2026/23 sayılı Genelge'nin aracı teknik personel eğitimi maddesi, kefalet sigortalarının satışı konusunda yetkilendirilecek aracı teknik personelin SEGEM eğitimlerini tamamlamasını ve eğitim sonundaki sınavlarda başarılı olmasını zorunlu tutar. Bu yüzden kefalet ihtiyacınızı görüşmeye başlarken hangi teminat türünü, hangi lehtara, hangi vadeyle vermeniz gerektiğini baştan söylemek zaman kazandırır.

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri bir sigorta acentesidir. Kefalet sigortası poliçesini ve kefalet senedini aracılık ettiğimiz sigorta şirketi düzenler, kefil sıfatını o üstlenir ve lehtara ödeme de sigorta şirketi tarafından yapılır. Acentenin işi, ihtiyacın doğru teminat türüne oturtulması ve genel şartlardaki yükümlülüklerin baştan konuşulmasıdır.

Teklif aşamasında sorulacak sorular bellidir: kefalet şarta bağlı mı yoksa ilk talepte ödemeli mi olacak, senedin süresi ne, azami tazminat tutarı hangi seviyede, sigortacı hangi güvenceleri isteyecek ve ödeme gerçekleşirse rücu şartları nasıl işleyecek. Bu beş başlığı önden netleştirmek istiyorsanız teklif formundan bize yazın.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Kefalet Sigortası Genel Şartları (SEDDK)
• SEDDK — Kefalet Sigortası Hakkında Genelge (2025/13)
• SEDDK — Kefalet Sigortasında Risk Kabul ve Yönetimine İlişkin Genelge (2026/23)
• SEDDK — Genelge, Tebliğ ve Sektör Duyuruları
• SEDDK — Sigorta Acenteleri

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.