İnşaat All Risks Sigortası Nedir?

İnşaat All Risks Sigortası Ne Zaman Devreye Girer?

İnşaat All Risks poliçesi, yapım süresince şantiyedeki değerlerin uğrayabileceği fiziksel zararı karşılar. Dayanağı, 1 Şubat 2009'da yürürlüğe giren İnşaat Sigortası Genel Şartları'dır. A.1 maddesi teminatı, sigorta konusu değerlerin teminat müddeti içinde ve inşaat sahasında bulundukları sırada, poliçedeki istisnalar dışında kalan "önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple" ziya ve hasara uğraması hâline bağlar.

Bu iki sözcük poliçenin eşiğidir. Önceden bilinen, süregelen veya tedricen ilerleyen bir bozulma "ani" sayılmaz; teminat beklenmedik olaya bakar, işin kendi kusurunun zaman içinde ortaya çıkmasına değil.

Teminatın ne zaman başladığı da tarihe değil fiziksel olaya bağlanmıştır. A.5 maddesine göre teminat, poliçedeki başlangıç tarihi esas olmak üzere, sigorta konusu kıymetlerin inşaat sahasına boşaltıldığı andan itibaren başlar; malzeme için nakliyat sigortası varsa onun bitiminden itibaren devreye girer. Sigorta, aksi kararlaştırılmadıkça Türkiye saati ile öğleyin 12.00'de başlar ve biter.

İşin durması ayrı bir kuraldır. İnşaat işlerine herhangi bir sebeple devamlı olarak en az bir aydan fazla ara verilirse, sigortalının yazılı ihbarı üzerine teminat durur; faaliyete yeniden başlandığında işlemeyen gün sayısı kadar süre uzatılır.

Bu Sigortayı Kim Yaptırır?

Kamu yapım işlerinde cevap kanunda yazılıdır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 9'uncu maddesine göre yapım işlerinde yüklenici; iş yerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen sürede oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırmak zorundadır.

Aynı madde ikinci bir dönemi de tarif eder: geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süre için, kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatı istenir. Yani kamu işinde poliçe kesin kabule kadar uzanan bir zincir olarak kurulur.

Özel projelerde durum farklıdır. Yapım işine özgü genel bir kanuni sigorta zorunluluğu bulunmadığından yükümlülük sözleşmeden doğar; işveren ile yüklenici arasındaki sözleşme veya finansman veren kurumun şartı belirleyicidir.

Poliçede kimin sigortalı olarak yazıldığı da teknik bir ayrıntı değildir. Tazminat, poliçede sigortalı sıfatını taşıyan tarafa ödenir. Bu nedenle işveren, yüklenici ve alt yüklenicilerin poliçedeki konumu daha teklif aşamasında netleştirilir.

Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Eki Neyi Değiştirir?

İnşaat poliçesinin gövdesi mala gelen zarardır; komşu binaya, yoldan geçene veya park hâlindeki araca verilen zarar bu gövdenin içinde değildir. Genel şartların A.3 maddesi, üçüncü şahısların maruz kalacağı zararlar nedeniyle sigortalıya düşecek hukuki sorumlulukları ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek hâller arasında sayar. Bu ek yoksa şantiyenin dışına taşan zarar poliçenin dışındadır.

Ekin çerçevesini Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları çizer. 6 Nisan 1959'da yürürlüğe giren metnin birinci maddesi teminatı; üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması veya sıhhatinin bozulması ile üçüncü şahıslara ait mallarda ziya ve hasar meydana gelmesi sebebiyle sigortalıya karşı ileri sürülecek zarar ve ziyan taleplerine bağlar. Poliçe, haklı taleplere olduğu gibi yersiz ve aşırı taleplere karşı da korur.

Kritik sınır burada başlar. Aynı genel şartların 3'üncü maddesi, sigortalıya bir hizmet veya vekâlet münasebetiyle bağlı kimseler tarafından yapılan talepleri teminat dışında bırakır. Şantiyede çalışan işçi bu tanım gereği üçüncü şahıs sayılmaz; iş kazası bu teminattan karşılanmaz.

Çalışan tarafının karşılığı ayrı bir poliçedir. İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın birinci maddesi teminatı; iş yerinde meydana gelen iş kazaları sonucunda işverene düşecek hukuki sorumluluk nedeniyle, işverene hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi işçiler veya hak sahipleri tarafından talep edilecek tazminatlar ile Kurum'un işverene açacağı rücu davalarına bağlar. Üçüncü şahıs ile çalışan ayrımı, hasar sonrası en sık karşılaşılan boşluktur; ayrıntı sorumluluk sigortaları sayfamızda yer alıyor.

Poliçede Neler Ek Sözleşmeye Bağlıdır?

Genel şartların A.3 maddesi, kendiliğinden teminatta olmayan ama ek sözleşme ile poliçede belirtilen limitlerle kapsama alınabilecek kalemleri sayar. Şantiye pratiğinde bu liste, poliçeler arasındaki gerçek farkın çıktığı yerdir.

• İnşaatın yapılması için kullanılan iş makineleri ve ekipmanı
• Geçici şantiye barakaları, yardımcı yapılar, şantiye tesisleri ile alet ve teçhizat
• Hasarın teminat kapsamında olması kaydıyla enkaz kaldırma masrafları
• Uçak dışında kalan seri vasıtalarla yapılan nakliye masrafları ve fazla çalışma ücretleri
• Üçüncü şahısların zararları nedeniyle sigortalıya düşecek hukuki sorumluluklar
• Grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketleri
• İnşaatın bitim veya geçici kabulünden sonra başlayan bakım devresi
• Terör eylemleri ve bunlardan doğan sabotaj ile çevre kirliliği zararları

Neler Teminat Dışında Kalır?

A.4 maddesi teminat dışı hâlleri sıralar. Bunların bir kısmı her poliçede görülen genel istisnalardır; bir kısmı ise doğrudan inşaat işinin kendisiyle ilgilidir ve teklif aşamasında en çok yanlış anlaşılan başlıklardır.

Ayrım şurada incelir: malzemenin bozukluğu, ayıbı veya kusurlu işçilik nedeniyle oluşan hasarlar teminat dışıdır, ancak bu sebeplerle bozuk olmayan ve hatasız işçilikle inşa edilmiş diğer sigortalı kıymetlerde meydana gelecek ziya ve hasar teminata dâhildir. Aynı mantık makine ve teçhizatın kendi mekanik veya elektrik arızası için de geçerlidir: arızalanan parça dışarıda, onun diğer kıymetlerde yol açtığı hasar içeridedir.

• Aşınma, yıpranma, paslanma ve çürümeler ile envanter açıkları
• Plan, proje veya hesap hatasından dolayı sigortalı mallarda oluşan fiziksel ziya ve hasar
• Malzeme bozukluğu, ayıbı veya kusurlu işçilikten kaynaklanan hasarın kendisi
• İnşaat makinelerinde mekanik ve elektrik arızalarından doğan hasarın kendisi
• Tamamlanan, geçici kabulü yapılan veya işverene teslim edilen kısımlar
• İnşatla ilgili hava ve kara nakil vasıtaları ile yüzen araçlar
• Nakit, kıymetli evrak, fatura, ticari defter ile inşaat ve tesisat plan ve projeleri
• Gecikme, durma, akdin feshi veya cezai şart kaynaklı kâr kaybı ve estetik kusur gibi netice zararları
• Sigortalının veya yerine kaim sorumlu kişinin kastı ile sözleşme varsa ağır kusuru

Sigorta Bedeli ve Hasar İhbarı Nasıl İşler?

Bedelin ölçüsü A.2 maddesindedir: poliçede gösterilen sigorta bedelinin, varsa gümrük, vergi, resim ve harçlar ile nakliye ve işçilik masrafları dâhil olmak üzere proje bitiminde ulaşılacak nihai proje değerine eşit olması esastır. İhale konusu işlerde bedel, her yıl ilgili cari yıl fiyatlarıyla güncellenen sözleşme bedelinden aşağı olamaz.

Proje büyüdükçe bedelin takibi sigorta ettirenin yükümlülüğüdür. Sigorta bedelini teşkil eden değerlerde artış olduğunda, sigorta ettiren bunu öğrendiği andan itibaren en geç beş gün içinde ve herhangi bir hasar meydana gelmeden önce yazılı olarak sigortacıya bildirmekle sorumludur. Bedel eksik kalırsa A.6 maddesi devreye girer ve sigortacı, sigorta bedelinin sigorta değerine oranı neyse zararın o kadarından sorumlu olur.

Hasar anında da süreler bellidir. Sigortalı, hasarı öğrendiği tarihten itibaren en geç beş gün içinde sigortacıya ihbar eder, kurtarma ve koruma tedbirlerini alır, hasarın sebebini ve miktarını tespite yarayacak bilgi ve belgeleri sağlar. İnşaatın aksamaması için küçük çaptaki tamirler, ayrıca tamir ihbarında bulunmak kaydıyla, sigortacının elemanlarını beklemeden yaptırılabilir. Sigortacı hasar ihbarını aldıktan sonra yedi gün içinde eksperini göndermezse sigortalı hasarlı kısmın tamirine başlayabilir.

Acente Olarak Nerede Devredeyiz?

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi bir sigorta acentesidir. Yaptığımız iş; sözleşme ve ihale dokümanındaki sigorta şartını genel şartlarla karşılaştırmak, ek sözleşmeye bağlı teminatları açıkça listelemek ve aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden teklif hazırlamaktır. Poliçeyi sigorta şirketi düzenler; tazminat ödemesi de sigorta şirketi tarafından yapılır.

Devam eden veya başlayacak bir projeniz için teminat yapısını gözden geçirmek isterseniz teklif formu üzerinden ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• İnşaat Sigortası Genel Şartları (Bütün Riskler) — SEDDK
• 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu
• Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları — SEDDK
• İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları — SEDDK

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.