Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası Nedir?

Poliçe Hangi Dönemi ve Hangi Talepleri Kapsar?

Genel şartlar teminatı talebe bağlar. B.1 maddesine göre riziko, sigortalının kendisine tazminat talebinde bulunulduğunu öğrendiği ya da zarar görenin doğrudan doğruya sigortacıya başvurduğu anda gerçekleşmiş sayılır. Belirleyici olan olayın tarihi değil, talebin sözleşme süresi içinde gelmesidir.

Kapsam geriye doğru da işler: A.1 maddesi, sözleşme tarihinden önceki on yıllık dönemde yürütülen faaliyet nedeniyle verilen zararları da teminata alır. Bu geriye yürümenin iki sınırı vardır ve mesleki faaliyete son verilmesi hâlinde koruma aynı gün bitmez.

• Riziko anı: talebin sigortalıya ulaştığı ya da zarar görenin doğrudan sigortacıya başvurduğu an
• Geriye dönük kapsam: sözleşmeden önceki on yıl, başlangıcı 30 Temmuz 2009'u geçmemek üzere
• Boşluk kuralı: bir aydan uzun sigortasız dönemde meydana gelen olaylara bağlı ihbarlar için koruma yok
• Mesleği bırakma: son sözleşmenin bitişinden iki yıl sonrasına kadar ortaya çıkan talepler kapsamda

Kimler Yaptırmak Zorunda, Poliçeyi Kim Düzenletir?

Yükümlülük mesleğe bağlıdır: tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar. Muayenehanesinde çalışan hekim poliçesini kendisi yaptırır; özel sağlık kuruluşunda çalışanlar için sözleşmeyi kuruluş yaptırır.

Kamuda düzen farklıdır. Genel şartlar, 5018 sayılı Kanun'a ekli cetveller kapsamındaki kurum ve kuruluşlar nezdindeki sağlık kuruluşları için tümünü kapsayan tek poliçe düzenleneceğini söyler. Naklen atama, geçici görevlendirme ve sair sebeplerle kurum içinde mesleğin yürütülmesi hâlinde ilave sözleşme düzenlenmez, prim de talep edilmez. Görev yeri ve branş dışı görevlendirmeler ile aile hekimlerinin acil sağlık hizmeti görevlendirmesi de aynı poliçeden yürür.

Poliçedeki adres konusunda yaygın bir tereddüt vardır. Genel şartlar, mesleki faaliyetin yerinin belirtilmemesinin veya eksik belirtilmesinin poliçe kapsamını etkilemediğini açıkça yazar; sigorta, Tarife ve Talimat çerçevesinde sigortalının tüm mesleki faaliyetini kapsar.

Primin Yarısını Kim Öder?

Kanun primi bölüştürür: yarısı hekimin kendisi, diğer yarısı istihdam eden tarafından ödenir. Kamu tarafında kurum payı, döner sermayesi bulunanlarda döner sermayeden, bulunmayanlarda kurum bütçesinden karşılanır. Muayenehanesinde çalışan hekimde bölüşecek bir istihdam eden olmadığı için primin tamamı hekime aittir.

Prim, branşa göre belirlenen risk grubuna ve basamak sistemine bağlıdır; her bir olay için azami teminat tutarları da aynı düzenlemeyle belirlenir. Bu rakamlar sabit değildir. SEDDK, Tarife ve Talimat'ın hem teminat hem prim tablolarını dönem dönem değiştirmektedir; son değişiklik 7 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış, 1 Kasım 2025'te yürürlüğe girmiştir. Bu yazıda tutar verilmemesinin sebebi budur: ilgili yıl için yürürlükteki tarife esas alınır.

Sigortasız kalmanın karşılığı da kanunda yazılıdır. Sigortayı yaptırmayanlara, sigortasız her kişi için mülki idare amirince idari para cezası uygulanır; tutar yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için güncel rakam ilgili yılın mevzuatından teyit edilmelidir.

Teminat Dışında Kalanlar ve Rücu Sebepleri

Genel şartların A.3 maddesi teminat dışı hâlleri dört bentte toplar. Liste kısadır ama kapsayıcıdır; özellikle para cezalarına ilişkin bent, poliçeden beklenti kurulurken sıkça atlanır.

Teminat dışı olmak ile rücu farklı şeylerdir: rücuda sigortacı zarar görene öder, sonra ödediğini sigortalıdan ister. B.6 maddesi üç sebep sayar — mesleki faaliyetin ifası sırasında kasten sebep olunan olay ve davranışlar; sigortalının veya çalıştırdığı kişilerin alkol, uyuşturucu ya da narkotik madde tesiri altında bulunması sonucu meydana gelen olaylar; zeyilname gereken durumda bu talepte bulunulmaması. Son hâlde tazminatın eksik prim oranına denk gelen kısmı rücu edilir.

Branş değişikliği, yeni bir girişimsel işleme başlanması ya da çalışılan kurumun değişmesi zeyilname gerektirebilir. Bildirilmeyen değişiklik, ödenen tazminatın bir bölümünün hekime geri dönmesi anlamına gelir.

• Hukuk veya etik kurallarla sınırları çizilen mesleki faaliyet dışındaki faaliyetlerden kaynaklanan talepler
• İnsani görevin yerine getirilmesi hariç, poliçe kapsamındaki kuruluşların sorumluluk alanı dışındaki faaliyetler
• İdari ve adli para cezaları dâhil her tür ceza ve cezai şartlar
• Tıbbi mesleki faaliyet gereği yapılanlar hariç, her türlü deneyden kaynaklanan tazminat talepleri

Dava Açıldığında Poliçe Ne Yapar?

B.3.4 maddesine göre dava açılması hâlinde, idari davalar dâhil, sigortacı sigortalının ihbarıyla davaya her aşamada dâhil olur ve davayı takip eder. Sigortalı, sigortacının göstereceği avukata vekâletname vermek zorundadır. Yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri dava sonucuna göre genel hükümler çerçevesinde ödenir; hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse bu masraflar sigorta bedelinin tazminata oranı dâhilinde karşılanır. Cezai kovuşturmada ise sanığın izniyle sigortacı savunmaya iştirak eder ve yalnız seçtiği avukatın giderlerini öder.

SEDDK'nın 24 Mart 2021 tarihli 2021/4 sayılı sektör duyurusu uygulamadaki bir boşluğu kapatmıştır. İdare aleyhine açılan davaya fer'i müdahil olma talebi mahkemece kabul edilen hekimin, tek bir olay için katlanacağı vekâlet ve hukuki danışma ücretinin risk grubu bazında avukatlık asgari ücret tarifesince belirlenen tutara kadarki kısmı, genel şartlardaki makul giderlere karşı teminat sağlanması hükmü çerçevesinde hekime ödenir.

Ödemenin takvimi de bellidir: sigorta tazminatı, belgelerin verilmesinden ve araştırmaların bitmesinden sonra, her hâlde bildirimin yapılmasından kırk beş gün sonra muaccel olur. Araştırmalar üç ay içinde tamamlanamazsa sigortacı, ön ekspertiz sonucuna göre belirlenecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder.

Kamuda Çalışan Hekimde Rücu Süreci Nasıl İşliyor?

Kamuda tazminatı önce idare öder; asıl soru bu ödemenin hekime dönüp dönmeyeceğidir. 3359 sayılı Kanun'a 7406 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesiyle eklenen ek 18'inci madde, bu kararı Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulu'na bırakmıştır. Kurul, idarece ödenen tazminattan dolayı rücu edilip edilmeyeceğine ve miktarına bir yıl içinde karar verir; tazminat, sağlık meslek mensubunun kusuru oranında ve sigorta teminatı dâhilinde zorunlu sigortayı yaptırdığı şirketten talep edilir.

Düzenlemenin bir bölümü ayakta kalmadı: Anayasa Mahkemesi 30 Kasım 2023 tarihli E.2022/90, K.2023/201 sayılı kararıyla maddedeki Devlet üniversitelerine ilişkin ibareyi, üniversitelerin bilimsel, idari ve mali özerkliği gerekçesiyle iptal etti. Karar 2 Şubat 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı; kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin bölüm yürürlükte kaldı.

Pratik sonuç şudur: kamuda çalışmak poliçeyi gereksiz kılmaz. Zorunlu sigorta, tam da idarenin rücu edeceği tutarın kusur oranında karşılandığı yerdir.

Poliçeyi Yenilerken Bakılacak Beş Nokta

Yenileme çoğu zaman geçen yılın poliçesinin aynısının basılması olarak görülür. Oysa hem tarife hem hekimin çalışma düzeni yıl içinde değişebilir.

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri bir sigorta acentesidir: poliçeyi biz düzenlemiyoruz, tazminat ödemesi sözleşmenin tarafı olan sigorta şirketi tarafından yapılır. Bizim işimiz, aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden teklif hazırlamak ve risk grubu, zeyilname ile teminat sürekliliğini sizinle birlikte kontrol etmektir. Branşınızı ve çalışma biçiminizi belirterek teklif talebi oluşturabilirsiniz.

• Branş ve risk grubu doğru işlenmiş mi; tarifedeki risk grupları zaman zaman güncelleniyor
• İki poliçe arasında bir aydan uzun bir boşluk oluşmuş mu
• Yeni girişimsel işlem, ek branş ya da yeni çalışma yeri için zeyilname gerekiyor mu
• Kamu görevlendirmeleri ile özel kuruluştaki faaliyet ayrı ayrı karşılanıyor mu
• Mesleği bırakma ihtimalinde iki yıllık uzatma teminatı hesaba katıldı mı

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (tam metin)
• SEDDK — Sektör Duyurusu 2021/4, tıbbi kötü uygulama sigortası kapsamındaki makul giderler
• Kurum Katkısına İlişkin Tebliğ (2010/1)'de Değişiklik — Tarife ve Talimat, 7 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete
• SEDDK — Sigortacılık genel şartları
• 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun
• Anayasa Mahkemesi — Mesleki Sorumluluk Kuruluna ilişkin karar (E.2022/90, K.2023/201)

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.