GES Sigortası Nedir?

GES Poliçesi Hangi Genel Şartların Üzerine Kurulur?

Güneş enerji santrali sigortası; panelleri, invertörleri, trafoyu, taşıyıcı konstrüksiyonu ve sahadaki yardımcı ekipmanı fiziksel hasara karşı güvence altına alan bir mal ve mühendislik sigortası düzenlemesidir. Çatısına tesis kuran işletme sahibi de arazide santral işleten yatırımcı da aynı soruyla gelir: panel kırılırsa, invertör yanarsa ne oluyor?

Türkiye'de sigorta poliçeleri, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) yayımladığı genel şartların üzerine kurulur. SEDDK'nın genel şartlar dizininde güneş enerji santraline özel bir genel şart bulunmaz. Bu yüzden GES poliçesi, mevcut genel şartların üzerine eklenen özel şart ve klozlarla oluşturulur.

Uygulamada üç metin işin merkezindedir: Yangın Sigortası Genel Şartları (yürürlük tarihi 1 Ocak 1993), Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları (25 Şubat 1967) ve Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları. Santral henüz kurulurken devreye giren metin ise Montaj Sigortaları Genel Şartları'dır. “GES sigortam var” cümlesi tek başına bir şey söylemez; sorulacak soru, hangi genel şart ve hangi klozla yazıldığıdır.

Panel, İnvertör ve Trafo Aynı Teminatta mı?

Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları'nın 1'inci maddesi teminatı, poliçenin ayrılmaz cüzü olan envanter cetvelinde sayılan makine ve tesisler için verir. Madde kapsamına giren sebepler arasında işletme kazaları, imalat ve montaj kusuru, malzeme ve işçilik kusuru, kısa devre ile voltaj yükselmesi, atmosferik elektrikiyetin dolaylı etkileri, fırtına ve kasırga, ayrıca işletme personelinin veya üçüncü şahısların ihmali ve sabotajı yer alır.

Aynı genel şartın 3'üncü maddesi ise listeyi daraltır: yangın ile yıldırımın doğrudan doğruya tesirleri, hırsızlık, deprem, sel ve su basması, toprak kayması, normal işlemeden doğan aşınma ve yıpranma, her türlü kâr kaybı ve mali mesuliyet teminat dışındadır.

Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın 1'inci maddesi neredeyse aynanın öbür yüzüdür. Yangın, yıldırım ve infilak, hırsızlık ile hırsızlığa teşebbüs, kısa devre ve yüksek voltaj, deprem hariç fırtına, sel, seylap ve yer kayması bu genel şartta teminat kapsamındadır.

Bu yüzden bir GES'te hangi kalemin hangi genel şart altında yazıldığı, hasar anında hangi sebebin karşılanacağını doğrudan belirler. Poliçenin envanter cetvelinde panel, taşıyıcı sistem, invertör, trafo ve izleme sisteminin ayrı ayrı görünmesi gerekir.

Dolu Riski Poliçede Yazıyor mu?

Dolu, panel camını kıran en somut hava olayıdır; buna rağmen üç genel şartın hiçbirinde adıyla sayılmaz. Yangın Sigortası Genel Şartları'nın A.3 maddesindeki ek teminat listesi kar ağırlığı, sel ve su baskını, yer kayması, fırtına, dahili su, duman, taşıt çarpması ve kötü niyetli hareketleri sayar; dolu bu listede ayrı bir başlık değildir.

Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları'nın 1'inci maddesinde “fırtına ve kasırga” geçer, dolu geçmez. Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları ise “deprem hariç fırtına, sel, seylap, yer kayması, toprak çökmesi gibi tabii afetler” ifadesini kullanır.

Sonuç açıktır: dolu teminatı poliçeye ancak özel şart veya klozla girer. Teklif karşılaştırırken ilk baktığımız satırlardan biri budur. Sorulacak soru tektir: dolu poliçede adıyla yazıyor mu, muafiyeti ve azami tazminat sınırı nedir? Yazmıyorsa hasar anında tartışma çıkar.

Kurulum Dönemi ile İşletme Dönemi Neden Ayrı Poliçedir?

Hem Makina Kırılması hem Elektronik Cihaz genel şartları teminatı, ekipman “deneme devresinden sonra normal çalışır hâlde iken” başlatır. Yani vinçle panel indirilirken, konstrüksiyon kurulurken veya kablolama sürerken oluşan hasar bu poliçelerin konusu değildir.

Kurulum dönemi Montaj Sigortaları Genel Şartları'nın, sahadaki inşaat işleri ise İnşaat Sigortası Genel Şartları'nın (Bütün Riskler) konusudur. İki dönem arasındaki devir anı deneme devresinin bitişidir.

Pratikte en sık görülen açık burada oluşur: montaj poliçesi bitmiş, işletme poliçesi henüz başlamamıştır. Aradaki günlerde çıkan hasar iki poliçenin de dışında kalır. Bu yüzden devreye alma tarihi teklif aşamasında netleştirilir.

Üretim Durursa Gelir Kaybı Kapsamda mı?

Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları'nın 3'üncü maddesinin (e) bendi “hangi sebepten husule gelirse gelsin her türlü kâr kaybı veya mali mesuliyetler” ifadesiyle bu kalemi teminat dışında bırakır. Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın 3'üncü maddesinin (d) bendi de aynı sonucu verir.

Bu şu demektir: kırılan panelin ikame masrafı karşılanırken, tesis üretim yapamadığı için doğan gelir kaybı kendiliğinden karşılanmaz. Kâr kaybı ayrı bir teminattır ve SEDDK dizininde kendi genel şartı vardır.

Aynı maddelerin mali mesuliyeti de dışarıda bıraktığına dikkat edin. Panelin çatıdan düşüp komşu araca zarar vermesi bir mal hasarı değil, sorumluluk konusudur ve sorumluluk sigortalarının alanına girer.

Teklif Alırken Hangi Bilgiler Sorulur?

Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları'nın 4'üncü maddesi sigorta bedelini “yeni ikame bedeli” olarak tanımlar ve nakliye, montaj, gümrük, resim, vergi ile harçları bu bedele dâhil eder. Bedel eksik yazılırsa, hasarda eksiklik oranındaki kısım sigortalının üzerinde kalır. Bu yüzden teklif formundaki bedel satırı, poliçenin en kritik satırıdır.

Teklif hazırlanabilmesi için gereken temel bilgiler şunlardır:

• Kurulu güç ve panel adedi
• Tesisin çatı uygulaması mı arazi uygulaması mı olduğu, çatı ise çatı türü
• Panel, invertör, trafo ve taşıyıcı sistemin marka, model ve yeni ikame bedeli
• Devreye alma tarihi ve deneme devresinin tamamlanıp tamamlanmadığı
• Talep edilen ek teminatlar: dolu, kar ağırlığı, sel ve su baskını, deprem, hırsızlık, kâr kaybı
• Saha güvenliği, çevre çiti ve uzaktan izleme sisteminin varlığı
• Varsa kredi ilişkisi ve dain-i mürtehin bilgisi

Acente Olarak Nerede Devreye Giriyoruz?

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi bir sigorta acentesidir. Poliçeyi biz düzenlemez, teminatı biz vermeyiz; aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden teklif hazırlar, genel şartları ve klozları yan yana koyarak farkı görünür kılarız. Tazminat ödemesi, sözleşmenin tarafı olan sigorta şirketi tarafından yapılır.

Mühendislik sigortalarında iki teklif arasındaki fark çoğu zaman tek satırda saklıdır: dolu var mı, kâr kaybı var mı, sigorta bedeli yeni ikame bedeli üzerinden mi yazılmış. Santralinizin bilgileriyle teklif formunu doldurun; teminat karşılaştırmasını birlikte yapalım.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• SEDDK — Sigortacılık Genel Şartlar Dizini
• Yangın Sigortası Genel Şartları (SEDDK)
• Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları (SEDDK)
• Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları (SEDDK)

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.