Elektronik Cihaz Sigortası Nedir?

Elektronik Cihaz Sigortası Neyi Kapsar?

Elektronik cihaz sigortası, poliçeye ekli cetvelde yazılı elektronik makine, teçhizat ve bilgi işlem sistemlerini; deneme devresinden sonra normal çalışır hâle geçtikten sonra, önceden bilinmeyen ani ve beklenmedik her türlü sebeple uğrayacakları maddi hasara karşı güvence altına alır. Teminat yalnız çalışma anını değil, aynı iş yerinde temizleme, bakım, revizyon ve yer değiştirme sırasını, hatta cihaz dururken geçen süreyi de kapsar.

Genel şartların 1'inci maddesi teminata giren sebepleri dokuz bent hâlinde sayar ve bu, mühendislik branşının en geniş listelerinden biridir: personelin veya üçüncü kişilerin ihmali, hatası ve sabotajı; sigortalı kıymetlerin bulunduğu mahalde hırsızlık veya teşebbüs; hatalı dizayn ve malzeme; kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımı; yangın, yıldırım, her nev'i infilak ve bunlar sebebiyle yapılan söndürme, yıkma ve kurtarma; kavrulma, kararma, duman ve is; deprem hariç fırtına, sel, yer kayması ve toprak çökmesi; su ve rutubet etkisi ile korozyon. Dokuzuncu bent listeyi açık uçlu bırakır.

Hangi Cihazlar Poliçeye Yazılır?

Genel şartlar teminatı, poliçenin ayrılmaz cüzünü teşkil eden ekli cetvelde cinsi, sayısı, yapım yılları, niteliği ve sigorta kıymetleri yazılı kıymetlerle sınırlar. Bu cetvel bir formalite değil, teminatın sınırıdır: cetvelde bulunmayan cihaz sigortalı değildir. Cetvel münferit ünite hâlinde de, muhtelif birimler hâlinde de düzenlenebilir.

• Sunucular, depolama üniteleri, ağ donanımı ve bilgi işlem sistemleri
• Tıbbi görüntüleme ve tanı cihazları ile laboratuvar ölçüm ekipmanı
• Kalite kontrol, test ve kalibrasyon cihazları
• Haberleşme sistemleri, telsiz ve santral donanımı
• Güvenlik ve kamera sistemleri ile geçiş kontrol üniteleri
• Ses, görüntü ve sahne teknolojisi ekipmanı
• Makinelerin elektronik kumanda ve kontrol üniteleri

Makine Kırılması Sigortasından Farkı Nedir?

Listenin son kalemi iki branşın sınırında durur. Bir tezgâhın gövdesi ile elektronik kontrol ünitesi aynı makinenin parçası olsa da farklı poliçelerin cetveline yazılabilir; hasar anında belirleyici olan, kıymetin hangi cetvelde göründüğüdür. Bu yüzden iki teminat çoğu işletmede birlikte kurgulanır.

Ek Sözleşmeyle Alınabilenler ve Mutlak İstisnalar

Genel şartlar iki ayrı istisna listesi taşır ve bu ayrımı görmeden poliçe okumak yanıltıcıdır. 2'nci maddedeki hâller "aksine sözleşme yoksa" teminat dışındadır, yani ek prim karşılığında alınabilir: deprem; seyyar cihazların poliçede yazılı mahal dışında kullanımı ile sevkiyat hasarları; harici bilgi ortamının fiziki hasarı; alternatif kıymet kullanımından doğan artan çalışma masrafları; hızlandırılmış nakliye ve fazla mesai zamları; grev ve lokavt; valf ve tüpler; terör. Mahal dışına çıkan cihazlarda ayrıca nakliyat sigortası ile sınırın nerede çizildiği kontrol edilmelidir.

3'üncü maddedeki istisnalar ise ek primle geri alınamaz. Harp ve nükleer riskler ile kamu otoritesinin tasarrufları yanında elektronik cihaza özgü olanlar şunlardır:

• Hangi sebepten doğarsa doğsun her tür kâr kaybı ve mali sorumluluk
• Olağan kullanımdan doğan aşınma, yıpranma, çürüme, paslanma, korozyon ve oksidasyon ile tedrici bozulmalar
• İmalatçı ya da satıcıların yasa veya sözleşme gereği sorumlu olduğu ziya ve hasarlar
• Sigortanın başlangıcında sigortalının bilgisi dâhilinde olan mevcut kusur, eksiklik ve bozukluklar
• Sigortalıyken hasarlanan kıymetin, hasar giderilmeden kullanılmaya devam edilmesi
• Bir ziya ve hasarla ilgisi olmayan ayar, tamir ve bakım masrafları
• Sigorta, conta, kayış gibi değiştirilebilir parçalar ile yağ ve kimyasalların kullanımından doğan hasarlar — bunlar yüzünden diğer kıymetlerde oluşan hasar teminattadır
• Boyalı, cilalı ya da mineli yüzeylerdeki sıyrık ve çizik gibi estetik kusurlar — bunların diğer kıymetlerde yol açtığı hasar yine teminattadır
• Sigortalının kastı ve ağır kusuru

Veri Kaybı Bu Poliçenin Konusu mu?

Elektronik cihaz sigortasının en çok yanlış anlaşılan başlığı verilerdir. Genel şartlar; bilgi işlem sistemlerinde kayıtlı bilgiler dâhil olmak üzere manyetik disk, bant, kart, düz metin formları ve benzeri harici bilgi ortamının fiziki hasarları sonucu ziya ve hasarlarını "aksine sözleşme yoksa" teminat dışında sayar. Bu teminat poliçeye ancak ek sözleşmeyle girer.

Girdiğinde bile sınırı bellidir: karşılanan şey bilgi ortamının fiziki hasarına bağlı kayıptır. Diskin yanması, ezilmesi veya suya maruz kalması sonucu erişilemez hâle gelen veri bu çerçevededir. Fiziki hasar olmadan gerçekleşen kayıplar — yazılım hatası, yanlışlıkla silme, fidye yazılımı veya yetkisiz erişim — bu genel şartların konusu değildir ve ayrı bir siber teminatın alanına girer. Aynı maddedeki bir kalem de sık atlanır: hasarlanan cihazın yerine alternatif kıymet kullanılmasından doğacak artan çalışma masrafları da ancak ek sözleşmeyle karşılanır.

Sigorta Bedeli, Tazminat ve Hasar Süreci

Genel şartların 4'üncü maddesi sigorta bedelini yeni ikame bedeli üzerinden tanımlar: cetveldeki kıymetlerin yenisinin bugünkü değeri, varsa nakliye, montaj, gümrük, vergi ve harçlar dâhil. Hasar anında bir ünitenin yeni ikame bedeli sigorta bedelinden yüksek çıkarsa, hasarın bu farka karşılık gelen oranı sigortalının üzerinde kalır. Elektronik cihazlarda modeller hızlı yenilendiği için bedel her yenilemede gözden geçirilmelidir; eksiklik hasardan önce tespit edilirse genel şart 15 gün içinde gün esasına göre ayarlama öngörür.

Tazminat hesabında iki kural belirleyicidir. Tamiri mümkün kısmi hasarda ikame edilen yedek parçaların yeni bedelleri esas alınır ve eski parça yerine yeni parça konulduğu için tazminattan indirim yapılmaz; yeniden kullanılabilecek parçaların bedeli düşülür. Tam hasarda ise kıymetin hasar anındaki yeni değerinden eskime ve aşınma payı ile kurtarılan değerler tenzil edilir. Hasar sürecinde şu adımlar sürelere bağlıdır:

• Hasarı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 gün içinde sigortacıya ihbar edin.
• Çalınma hâlinde durumu derhal zabıtaya bildirin ve alacağınız zaptı sigortacıya ibraz edin.
• Kurtarma ve koruma tedbirlerini alın; zorunlu hâller dışında hasar konusu yer veya mallarda değişiklik yapmayın.
• Sigortacıyı haberdar edip tamir ihbarında bulunduktan sonra küçük çaplı tamirler beklenmeden yaptırılabilir.
• Sigortacı ihbardan sonraki 7 gün içinde eksperini göndermezse, hasarlı kısmın tamirine başlanabilir.
• Hırsızlıkta tazminat, iddianın hakikate uygunluğuna kanaat verecek bilgi ve belgelerin verilmesinden bir ay sonra muaccel olur; açılmış bir tahkikat ödemeyi erteleyebilir.

Acente Olarak Ne Yapıyoruz?

Elektronik cihaz sigortasında sorunlar genellikle üç yerden çıkar: cetvelde eksik kalan cihaz, yeni ikame bedelinin altında bırakılmış sigorta bedeli ve ihtiyaç duyulduğu hâlde alınmamış ek teminatlar. Üçü de poliçe kurulurken çözülür, hasar anında çözülemez.

Genel şartlar Türkiye'de her sigorta şirketi için aynıdır; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11'inci maddesi sözleşmelerin ana muhtevasının onaylanmış ve şirketlerce aynı şekilde uygulanacak genel şartlara uygun düzenlenmesini zorunlu tutar. Teklifler arasındaki gerçek fark bu yüzden cetvelin doğruluğunda, sigorta bedelinde, muafiyet düzeninde ve seçilen ek teminatlarda ortaya çıkar. Mekanik ekipman da varsa makine kırılması sigortası, bina ve muhteviyat için ise iş yeri sigortası ile birlikte değerlendirilmelidir.

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri bir sigorta acentesidir. Aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden teklif hazırlar, cetvelin ve bedellerin doğru kurulmasını takip ederiz. Poliçeyi sigorta şirketi düzenler, hasar hâlinde tazminat ödemesi de sigorta şirketi tarafından yapılır. Cihaz parkınıza uygun bir teminat kurgusu için mühendislik sigortaları sayfamızı inceleyebilir, teklif formunu doldurabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları (Yürürlük: 15 Ocak 1989)
• Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları (TSB)
• SEDDK — Sigortacılık Genel Şartlar Dizini
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (mevzuat.gov.tr)

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.