Alkollü Araç Kullanımı Sigortayı Nasıl Etkiler?

Mevzuat Hangi Alkol Seviyesini Sınır Kabul Ediyor?

Alkollü araç kullanımının sigorta tarafındaki karşılığı tek bir kural değildir. Zorunlu trafik sigortası ile kasko poliçesi aynı olaya iki ayrı hukuki sonuç bağlar; bu yazı, iki genel şart metnini yan yana koyarak farkı gösteriyor.

Önce ölçüt. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48’inci maddesi, uyuşturucu veya uyarıcı madde almış sürücüler ile alkollü sürücülerin karayolunda araç sürmesini yasaklar. Seviyeyi ise Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 97’nci maddesi belirler: kanlarındaki alkol miktarı 0,50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ve 0,20 promilin üstünde olan diğer araç sürücülerinin karayolunda araç sürmesi yasaktır.

Kanun’un 48’inci maddesi idari yaptırımı da düzenler: 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücülerin sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde ikinci defasında iki yıl, üç veya daha fazlasında her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. İdari para cezası tutarları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında güncellendiği için burada rakam vermiyoruz.

1,00 promilin üzerindeki tespitlerde ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 179’uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır. Bunların hepsi trafik hukuku sonucudur. Sigorta tarafındaki sonuç bambaşkadır ve iki poliçede birbirinden ayrılır.

Trafik Sigortasında Teminat Durmaz, Rücu Gelir

Zorunlu trafik sigortasında alkol bir teminat dışı hâl değil, bir rücu sebebidir. Genel Şartlar’ın B.4 maddesi bunu iki adımda kurar.

Birinci adım zarar göreni korur: sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması ya da miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâller zarar görene karşı ileri sürülemez. Aynı kural Karayolları Trafik Kanunu’nun 95’inci maddesinde de yazılıdır. Karşı taraftaki mağdur, sürücünün alkollü olması yüzünden tazminatsız bırakılmaz.

İkinci adım sigortalıya döner: ödemede bulunan sigortacı, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. B.4 maddesinin (c) bendi, aracın uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararları açıkça rücu sebepleri arasında sayar. Zorunlu trafik poliçesi bu yönüyle sürücüyü değil, karşı tarafı korumak üzere kurulmuştur.

Maddenin son cümlesi mağdur için ayrı bir güvence içerir: sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez. Mağdurun dosyası, karşı sürücünün alkol raporu beklenerek bekletilemez.

Kaskoda Zarar Teminat Dışında Kalır

Kasko tarafında mekanizma tersine döner. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5 maddesi teminat dışında kalan zararları sayar ve 5.5 numaralı bent şunu içerir: aracın, uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce ya da aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar.

Bent doğrudan Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne atıf yapar. Kaskoda ölçüt bu yüzden yoruma açık değildir: hususi otomobilde 0,50 promil, diğer araçlarda 0,20 promil.

Sonuç ayrımı nettir. Trafik poliçesinde önce ödeme yapılır, sonra sigortalıdan istenir. Kaskoda ise zarar baştan teminat dışında kalır; kasko poliçesinden kendi aracınızın hasarı için ödeme çıkmaz.

İki Poliçe Yan Yana Konduğunda

Aynı kazanın iki poliçedeki karşılığı aşağıdaki gibi görünür. Tablodaki her satır, ilgili genel şart maddesinden çıkmaktadır.

Olay Yerinden Ayrılmak Ayrı Bir Rücu Sebebidir

Zorunlu trafik sigortası genel şartlarındaki rücu sebepleri listesi 2026 yılında yapılan değişiklikle genişletildi. B.4 maddesinin (f) bendi artık, sigortalının ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin olay yerini terk etmesini veya kaza tutanağı, alkol raporu ve benzeri kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmasını başlı başına bir rücu sebebi sayıyor.

Bendin iki istisnası var: can güvenliği nedeniyle uzaklaşma ve bedeni hasara neden olan trafik kazalarında tedavi ya da yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu hâller. Bunların dışında olay yerinden ayrılmak, ortada alkol tespiti bulunmasa bile ayrı bir rücu başlığı doğurur.

Kasko tarafında da benzeri bir hüküm vardır. Kasko Genel Şartları’nın 5.10 numaralı bendi, zorunlu hâller dışında, 5.4 ve 5.5 numaralı bentlerdeki ihlaller nedeniyle sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılmasını teminat dışında sayar. Yani alkollü sürüşte olay yerinde kalmak, poliçe bakımından da ayrı bir konudur.

Aynı Listedeki Diğer Hâller

Alkol, her iki genel şartta da tek başına duran bir bent değildir. Yanında sık karşılaşılan başka başlıklar da yer alır:

• Sürücü belgesi: Kasko Genel Şartları’nın 5.4 numaralı bendi, aracın ilgili mevzuata göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararları teminat dışında sayar. Trafik poliçesinde aynı durum, Genel Şartlar B.4/b uyarınca bir rücu sebebidir.
• Ağır kusur: B.4/a bendi kasti hareketi ve ağır kusuru, B.4/b bendi ise trafik kurallarının ağır kusur ile ihlalini rücu sebebi sayar.
• Yolcu ve yük: B.4/ç bendi, yolcu taşıma ruhsatı olmayan araçlarda yolcu taşınmasını, yetkili makamlarca tespit edilmiş istiap haddinin aşılmasını ve tehlikeli madde taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda bu maddelerin parlaması ya da infilakını rücu sebepleri arasında sayar. Kaskoda ise 5.8 numaralı bent, ruhsatta yazılı taşıma haddinin aşılmasından kaynaklanan zararları teminat dışında bırakır.
• Ölçümü reddetmek: Karayolları Trafik Kanunu’nun 48’inci maddesi, kolluğun yapacağı ölçümü kabul etmeyen sürücülere idari para cezası uygulanacağını ve sürücü belgesinin geri alınacağını düzenler. Sigorta tarafında ise B.4/f bendi, alkol raporu dâhil kazanın oluş koşullarına ilişkin belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmayı rücu sebepleri arasında sayar.

Acente Olarak Neyi Yazılı Hâle Getiriyoruz?

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi bir sigorta acentesidir. Poliçeyi sigorta şirketi düzenler, tazminat ödemesi sigorta şirketi tarafından yapılır; rücu kararını da poliçeyi düzenleyen şirket verir. Acentenin buradaki işi, bu bentlerin poliçe satılırken müşteriye söylenmiş olmasını sağlamaktır.

Uygulamada en çok kurduğumuz iki cümle şudur: trafik poliçesi karşı tarafı korur, sizi rücudan korumaz; kasko poliçesi ise alkollü sürüşte kendi aracınıza ödeme yapmaz. İkisi de genel şartlarda açıkça yazılıdır ve ikisi de hasar anında değil, poliçe düzenlenirken konuşulması gereken konulardır.

Poliçenizin hangi bentleri taşıdığını birlikte okumak isterseniz teklif formu üzerinden bize ulaşabilirsiniz. Zorunlu poliçenin genel çerçevesini trafik sigortası yazımızda, poliçesiz kalmanın sonuçlarını ise sigortasız kaza yazımızda ele aldık.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları — SEDDK
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Karayolları Trafik Yönetmeliği — Mevzuat Bilgi Sistemi

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.