Filo Kasko Sigortası Nedir?

Filo Kasko Nedir, Mevzuatta Karşılığı Var mı?

Filo kasko, bir işletmeye ait birden çok aracın tek bir sigorta programı, ortak teminat yapısı ve ortak yenileme takvimi altında yönetilmesidir. Bunu doğru anlamak için önce bir yanlış anlamayı kaldırmak gerekir: "filo kasko" mevzuatta tanımlanmış bir teminat adı değildir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.1 maddesi kaskoda kullanılabilecek ürün adlarını dörde sabitler: Dar Kasko, Kasko, Genişletilmiş Kasko ve Tam Kasko. Aynı madde, teminatın içeriği bu ürünlerden hangisine uyuyorsa poliçe başlığının en az 16 punto büyüklüğünde harflerle o ürün ismini içermesini şart koşar ve poliçede genel şartlarda belirtilen ifadeler dışında ifade kullanılmasını yasaklar. Yani filodaki her araç, gerçekte bu dört üründen birinin teminatını taşır.

"Filo" kelimesi teminatı değil, düzeni anlatır: aynı sigorta ettiren adına toplanmış bir portföyün ortak yönetimi. Zorunlu trafik sigortası mevzuatında da durum aynıdır; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in tanımlar maddesinde "filo" diye bir tanım bulunmaz. Bu, filo çalışmasının yanlış olduğu anlamına gelmez; sadece filonun ticari bir düzen olduğunu, ayrı bir teminat türü olmadığını gösterir.

Kaç Araçtan İtibaren Filo Sayılır?

En sık sorulan soru budur ve dürüst cevap şudur: mevzuatta bir alt sınır yoktur. Kanun ya da yönetmelik "şu sayıdan itibaren filodur" demez. Eşiği her sigorta şirketi kendi kabul kurallarıyla belirler ve şirketten şirkete değişir.

Uygulamada eşiği belirleyen şey araç adedinden çok şu üç ölçüttür: araçların aynı sigorta ettiren adına toplanıp toplanmadığı, kullanım türlerinin benzer olup olmadığı ve portföyün geçmiş hasar davranışının ölçülebilir olup olmadığı. Beş aracı olan bir işletme bir şirkette filo kapsamına girerken, on aracı olan başka bir işletme araçların kullanım türleri çok farklı olduğu için girmeyebilir. Bu yüzden sayıyı teklif aşamasında ilgili sigorta şirketinin kabul kurallarından öğrenmek gerekir.

Zorunlu Trafik Sigortası Filoda Tek Poliçe Olur mu?

Hayır, ve bu filoyla ilgili en çok yanlış bilinen konudur.

Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 5 inci maddesinin beşinci fıkrası açıktır: bir araç işletenine ait birden fazla motorlu aracın bulunması ya da birden fazla motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında işletilmesi hâlinde, her bir araç için ayrı sigorta sözleşmesi yaptırılır ve uygulanacak olan prim basamağı her bir araç için münferit olarak tespit edilir.

İki sonucu vardır. Birincisi, zorunlu trafik tarafında araçları tek bir poliçede birleştirmek mümkün değildir; filo yönetimi burada poliçe birleştirme değil, takvim ve süreç birleştirmesidir. İkincisi, hasarsızlık basamağı filonun tamamı için ortak hesaplanmaz. Bir aracın hasarı, filodaki diğer araçların basamağını doğrudan bir alt kademeye düşürmez; her aracın basamağı kendi geçmişiyle yürür. Aynı maddenin birinci fıkrasındaki tabloda indirim ve artırım oranlarının şirketlerce serbestçe belirleneceği de yazılıdır.

Kasko tarafında ise durum farklıdır: kasko isteğe bağlı olduğu için teminat, muafiyet ve poliçe düzeni sözleşmeyle şekillenir. Filo çalışmasının asıl esnekliği bu tarafta ortaya çıkar; iki poliçenin genel farklarını kasko ile trafik sigortası karşılaştırmasında ele aldık.

Filo Kaskoda Teminat Nasıl Kurgulanır?

Teminat kurgusu iki katmanda yapılır. Birinci katman Genel Şartlar'ın A.1 maddesindeki beş temel risk grubudur: çarpışma; ani ve harici etkiyle cisim çarpması, devrilme ve düşme gibi kazalar; üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketleri; aracın yanması; aracın veya parçalarının çalınması ve çalınmaya teşebbüs. İkinci katman A.4 maddesindeki ek sözleşme riskleridir.

Filoda kritik olan, ikinci katmanın araç gruplarına göre farklılaşabilmesidir. Şantiyede çalışan bir araç grubuyla şehir içi servis aracı grubunun ihtiyacı aynı değildir.

Merkezî Risk Yönetimi Ne İşe Yarar?

Filo yönetiminin değeri iskonto beklentisinden değil, ölçülebilirlikten gelir. Mevzuat bunun için üç somut kaldıraç bırakır:

• Sürücü davranışı prime yansır. Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 4 üncü maddesinin yedinci fıkrasına göre, risk değerlendirmesinde esas alınabilecek trafik kuralı ihlalleri sonucu sürücülere uygulanan ceza puanları ile sürücü belgelerine el konulma süresi ve nedenleri sigorta priminin tespitinde kullanılabilir. Filoda sürücü yönetimi, doğrudan prim yönetimidir.
• İşleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 inci maddesinin son fıkrası bunu açıkça söyler. Şirket adına kayıtlı araçlarda sorumluluk sürücüde kalmaz, işletmeye gelir.
• Yenileme takvimi ölçülebilir bir maliyettir. Aynı Yönetmelik'in 7 nci maddesine göre poliçe bitim tarihinde yenilenmezse, yenileme yapılmayan her 30 gün için müteakip sözleşmede prime %5 eklenir ve bu ilave %50 ile sınırlıdır. Otuz araçlık bir filoda gözden kaçan birkaç yenileme, kalıcı bir prim yükü bırakır.
• Basamak geçmişi belgeye bağlıdır. Yönetmelik'in 6 ncı maddesi prim basamağının tespiti için ruhsat sureti ve varsa taşımacılık belgesi ibrazını, TRAMER'den alınacak hasar durum belgesinin kullanılmasını ve sigorta şirketlerinin hasar durum belgelerini en az üç yıl saklamasını düzenler. Filo kayıtlarınızın düzeni, tekliflerin doğruluğunu belirler.

Filo Poliçesinde Okunması Gereken Beş Satır

Filo tekliflerini karşılaştırırken toplam prim tek başına anlamlı değildir. Aşağıdaki beş satır iki teklifi gerçekten karşılaştırılabilir hâle getirir.

• Muafiyet. Kasko Genel Şartları'nın A.6 maddesi, belirlenen bir miktara veya hasarın sigorta bedeline belli bir oranına kadar olan zararın tazmin edilmeyebileceğini düzenler ve muafiyetlerin en az 14 punto büyüklüğünde harflerle poliçeye yazılmasını ister. Muafiyetin araç başına mı yoksa olay başına mı işlediği filoda toplam maliyeti belirler.
• Tazminat ölçüsü. B.3.3.1.1 maddesine göre araç hasar tarihi itibarıyla rayiç değerine kadar teminat altındadır ve tazminat hesabında rizikonun gerçekleştiği andaki rayiç değer esas alınır. Rayiç değer için esas alınacak referansın poliçede yer alması gerekir.
• İhbar süresi. B.1.1.1 maddesi rizikonun gerçekleştiğini öğrenme tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde bildirim ister. Filoda bu, sahadaki sürücüden sigorta sorumlusuna kadar uzanan bir iç süreç meselesidir.
• Teminat dışı hâller. A.5 maddesi on bent sayar; filoda en çok karşılaşılanlar gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimselerin kullanımı (5.4), alkol veya uyuşturucu madde etkisindeki kullanım (5.5) ve taşıma haddinden fazla yük veya yolcu taşınmasından kaynaklanan istiap haddi aşımıdır (5.8).
• Araç giriş ve çıkışı. Kasko Genel Şartları'nın C.5 maddesine göre menfaat sahibi değiştiğinde sözleşme kendiliğinden feshedilmiş olur; ancak poliçenin yeni malikle devamı hükme bağlanabilir. Filodan araç satıldığında ne olacağı poliçede yazılı olmalıdır.

Acente Olarak Filoda Ne Yaparız?

Filo işinde acentenin katkısı fiyat pazarlığından önce veri düzenidir: araç listesinin kullanım türüne göre gruplanması, her aracın basamak geçmişi ile yenileme tarihinin tek takvimde toplanması, ek sözleşme ihtiyacının grup bazında ayrıştırılması ve muafiyet yapısının teklifler arasında aynı ölçüye getirilmesi. Bu hazırlık yapılmadan alınan teklifler karşılaştırılabilir olmaz. RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri olarak sigorta acentesi sıfatıyla, aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden filo yapınıza uygun teklifleri hazırlar ve teminat, muafiyet ile teminat dışı satırlarını yan yana koyarız; poliçe sigorta şirketi adına düzenlenir, tazminat ödemesi sigorta şirketi tarafından yapılır. Zorunlu tarafın sınırlarını trafik sigortası neleri karşılar yazısında, ürün ailesinin tamamını ise araç sigortaları sayfasında bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları — SEDDK
• Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik — Mevzuat Bilgi Sistemi
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Sigortacılık Genel Şartları — SEDDK

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.