Trafik Sigortası Nedir?

Trafik Sigortası Neyi Güvence Altına Alır?

Zorunlu trafik sigortası, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilerin ölümüne, yaralanmasına ya da bir şeyin zarara uğramasına yol açılması hâlinde araç işletenine düşen hukuki sorumluluğu karşılayan poliçedir. Mevzuattaki adı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’dır. Trafiğe çıkan her motorlu aracın işleteni bu poliçeyi yaptırmakla yükümlüdür.

Poliçe, kaza tarihi itibarıyla geçerli olan zorunlu sigorta teminat limitleri içinde ödeme yapar. Genel Şartlar’ın A.1 maddesi bunu açıkça yazar: teminat limitleri kaza tarihi esas alınarak uygulanır. Poliçeniz bir yıl önce düzenlenmiş olsa bile hasarda kaza gününün limitleri işler.

Sigortanın coğrafi sınırı Türkiye’dir (A.4). Araca bağlı olarak çekilmekte olan römork veya yarı römorkların sebep olacağı zararlar çekicinin sigortası kapsamındadır; insan taşımada kullanılan römorklarda ise ayrıca ek sorumluluk sigortası aranır (A.3).

Yükümlülük Araç Sahibinde mi, İşletende mi?

Kanun sigorta yaptırma borcunu araç sahibine değil işletene yükler. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91’inci maddesi, işletenlerin 85’inci maddedeki sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmasını zorunlu tutar. Genel Şartlar’ın A.2 maddesi de sigortalıyı, poliçe konusu araçta kanuna göre işleten sayılan kişi olarak tanımlar.

85’inci madde, işleteni ve varsa bağlı olduğu teşebbüs sahibini doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutar. Aynı madde, işleteni aracın sürücüsünün ve kullanıma katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu sayar. Bu yüzden direksiyonda kimin oturduğu, sorumluluğun kimde olduğunu tek başına belirlemez.

Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesi yükümlülüğün başladığı anı da netleştirir: işleten sıfatını kazananlar bu sıfatı kazandıkları tarih itibarıyla trafik sigortası yaptırmak zorundadır. Aracı devraldığınız gün ile poliçeyi düzenlettiğiniz gün arasındaki boşluk, sonraki poliçenizde ilave prim olarak geri döner. Trafik sigortası ürün sayfamızda hangi araç gruplarında aracılık ettiğimizi görebilirsiniz.

Poliçe Hangi Teminatları İçerir?

Genel Şartlar’ın A.5 maddesi teminatı dört başlıkta toplar. Her başlık ayrı bir zarar türünü karşılar ve poliçede kendi limitiyle gösterilir.

Teminat tutarları şirketlerin serbest tercihine bırakılmış değildir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 93’üncü maddesi uyarınca genel şartlar, teminat tutarları ile tarife ve talimatlar idarece tespit edilir ve Resmî Gazete’de yayımlanır. Bu yüzden burada rakam vermiyoruz: ilgili yıl için belirlenen limitler geçerlidir ve aşağıdaki kaynak bağlantısından takip edilebilir.

Trafik Sigortasının Karşılamadığı Zararlar

Poliçenin adı sorumluluk sigortasıdır; kendi malınızı değil, başkasına verdiğiniz zararı karşılar. Genel Şartlar’ın A.6 maddesi kapsam dışında kalan hâlleri tek tek sayar. En sık karıştırılanlar şunlardır:

Kendi aracınıza gelen hasar bu poliçenin konusu değildir; onu kasko sigortası üstlenir. Zorunlu limitlerin üzerine çıkmak isteyen işletenler için ise ayrı bir ürün vardır: Tarife Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesi, asgari teminat tutarlarının üzerinde teminat verilmesini ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamında ve ilave prim şartıyla mümkün kılar.

• Sigortalının kendi aracına ve bu araçla çekilen römorklara gelen zararlar.
• Manevi tazminat talepleri.
• Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında, sigortalı araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar.
• Cezai kovuşturmadan doğan giderler ile idari ve adli para cezaları.
• Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri.
• İşletilme hâlinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar.

Poliçe Ne Kadar Sürer, Yenileme Gecikirse Ne Olur?

Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik’in 13’üncü maddesi kuralı tek cümleyle koyar: sigorta süresi bir yıldır. Kısa süreli sigorta yalnız sayılan hâllerde yapılabilir; geçici plakalı araçlar, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na tabi uluslararası taşımacılar ve Türkiye’de geçerli sigortası bulunmayan yabancı plakalı taşıtlar bunlara örnektir.

Poliçenin bitiş anı çoğu sürücünün sandığından erkendir. Genel Şartlar’ın A.7 maddesine göre sigorta, poliçede yazılı gün ve saatlerde başlar ve sona erer; poliçede saat yazmıyorsa Türkiye saatiyle öğleyin 12.00’de başlar ve öğleyin 12.00’de sona erer. Bitiş günü öğleden sonra yola çıkan araç teminatsız yola çıkmış olur.

Gecikmenin üç ayrı bedeli vardır. Birincisi primdedir: aynı Yönetmelik’in 7’nci maddesi, yenileme yapılmayan her 30 gün için müteakip sözleşmede prime %5 ilave edileceğini, bu ilavenin %50 ile sınırlı olduğunu düzenler. İkincisi trafiktedir: Karayolları Trafik Kanunu’nun 91’inci maddesine göre geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçlar trafikten men edilir. Sigortasız kalmanın kaza anındaki sonuçlarını ayrı bir yazıda ele aldık.

Üçüncü bedel basamak sistemindedir. Yönetmeliğin 5’inci maddesi, sözleşme süresi içinde tazminat ödemesi yapılmamışsa bir üst basamağın, yapılan her tazminat ödemesi için ise bir alt basamağın uygulanacağını söyler. İndirim ve artırım oranlarını şirketler serbestçe belirler; bu yüzden aynı basamakta iki şirketin sonucu aynı olmayabilir. İndirim ve artırım araca değil işletene bağlıdır ve birden fazla araçta basamak her araç için ayrı tespit edilir.

Aracı Sattığınızda Poliçe Ne Olur?

Satışta poliçe alıcıya geçmez. Tarife Yönetmeliği’nin 11’inci maddesi ile Genel Şartlar’ın C.4 maddesi aynı sonucu verir: işletenin değiştiği her durumda mevcut sözleşme değişim tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer ve ilgiliye gün esasına göre prim iadesi yapılır.

Devreden tarafın ayrıca bildirim borcu vardır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 94’üncü maddesi, sigortalı aracı işletenlerin değişmesi hâlinde devreden kişinin 15 gün içinde durumu sigortacıya bildirmesini zorunlu tutar. Aracı devralan tarafın da devir tarihi itibarıyla kendi poliçesini düzenletmesi gerekir; noter satışının yapıldığı gün bu iş için gecikmiş bir gün değildir.

Acente Olarak Yenileme Takvimini Nasıl Kuruyoruz?

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi bir sigorta acentesidir. Poliçeyi sigorta şirketi düzenler, tazminat ödemesi de sigorta şirketi tarafından yapılır. Bizim işimiz, aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden teklif hazırlamak ve poliçenin yalnız bitiş gününü değil bitiş saatini de sizinle birlikte takvime almaktır.

Müşterilerimizin en sık sorduğu iki soru, poliçenin hangi saatte bittiği ve hasarsızlık basamağının yeni araca taşınıp taşınmadığıdır. İkisi de mevzuatta yazılıdır ve ikisi de yenileme gününde değil, öncesinde konuşulması gereken konulardır. Aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerini ve bize tanınan yetkileri ilgili sayfamızda yayımlıyoruz.

Aracınızın poliçe bitişi yaklaşıyorsa teklif formunu doldurmanız yeterli; ruhsat ve mevcut poliçe bilgisiyle karşılaştırmalı teklif hazırlarız.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları — Mevzuat Bilgi Sistemi
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik — Mevzuat Bilgi Sistemi

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.