Mühendislik Sigortaları Türleri Nelerdir?

Mühendislik Branşı Hangi Poliçelerden Oluşur?

Mühendislik sigortaları, makine ve yapıya ilişkin ani ve beklenmedik fiziksel hasarı karşılayan poliçelerin ortak adıdır. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) yayımladığı mal sigortaları genel şartları arasında bu branşa doğrudan karşılık gelen dört metin bulunur: İnşaat Sigortası Genel Şartları, Montaj Sigortaları Genel Şartları, Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları ve Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları.

Dördü arasındaki fark teminatın büyüklüğünde değil, sigortalı kıymetin hangi hayat evresinde olduğundadır. İnşaat ve montaj poliçeleri tesis kurulurken, makine kırılması ve elektronik cihaz poliçeleri tesis çalışırken devrededir. Bu sıralama bilinmezse aynı hasar için yanlış poliçeye bakılır ve teminat boşluğu hasar günü ortaya çıkar.

İnşaat mı Montaj mı Gerekiyor?

İki poliçenin ilk maddeleri neredeyse aynı cümleyi kurar; ayrım tek sözcükte, sahanın adındadır. İnşaat Sigortası Genel Şartları teminatı inşaat sahasında bulunduğu sıradaki ziya ve hasara, Montaj Sigortaları Genel Şartları ise montaj sahasında bulunduğu sıradaki ziya ve hasara bağlar. Betonarme bir yapı yükseliyorsa inşaat, hazır bir makine veya hat yerine kurulup çalıştırılıyorsa montaj poliçesi konuşulur.

Asıl fark devreye alma anında görünür. Montaj poliçesinde teminat müddetine, poliçede aksi belirtilmedikçe dört haftalık tecrübe devresi de dâhildir; sigortalı, tesisin tümünün veya bir kısmının tecrübe çalışmasına başlama tarihlerini en az sekiz gün önceden sigortacıya yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.

Bu teminatın bir istisnası vardır ve ikinci el yatırımlarda doğrudan sonuç doğurur: kullanılmış makine ve tesislerin montajı sigortaya konu olduğunda, bu gibi makine ve tesisler için tecrübe devresi teminatı verilmez. Sökülüp taşınan bir hattın yeniden kurulumunda en riskli an tam da devreye alma anıdır; poliçenin bu ana bakmadığını bilmek, kararı baştan değiştirir.

İnşaat tarafında ise devreye alma değil teslim belirleyicidir. İnşaatın bitim veya geçici kabulünden sonra başlayan bakım devresi, genel şartlarda ek sözleşme ile teminata alınabilecek hâller arasında sayılır; ayrıntısı İnşaat All Risks ürün sayfamızda yer alıyor.

Makine Kırılması Ne Zaman Devreye Girer?

Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları 25 Şubat 1967'den beri yürürlüktedir ve teminatın zaman aralığını birinci maddesinde çizer: envanter cetvelinde yazılı makine ve tesisler, deneme devresinden sonra normal çalışır hâlde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon ya da değiştirme sırasında veya dururken uğradıkları ani ve beklenmedik hasar için teminat altındadır.

Kapsam bakım penceresini de içine aldığı için, üretim durmuşken yapılan revizyonda çıkan hasar poliçe dışı sayılmaz. Sayılan sebepler arasında işletme kazaları, modelin, imalatın, montajın, malzemenin, kalıbın, dökümün ve işçiliğin kusurlu olması, yağlama kusurları, kısa devre ve voltaj yükselmesi ile izolasyon hatası, tıkanma ve yabancı madde girmesi, santrifüj kuvvetinden doğan parçalanmalar, su çekiçlemesi, ani aşırı ısınma veya soğuma ile işletme personelinin ya da üçüncü şahısların ihmali ve sabotajı yer alır.

Sık gözden kaçan sınır, sarf niteliğindeki parçalardır. Genel şartlar; matkap, makas, bıçak, testere, kesici alet ve edevat, matris ve kalıplar, öğütücü ve kırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir, transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile kömür fırçası ve lamba gibi belirli sürelerde yenilenmesi mutat olan parçaların temin edilemeyeceğini yazar.

Diğer bir sınır poliçeler arası iş bölümüdür. Yangın ve yıldırımın doğrudan etkileri, hırsızlık, deprem, sel ve su basması ile her türlü kâr kaybı ve mali mesuliyet, makine kırılması teminatının dışındadır. Bu kalemler yangın ve sorumluluk poliçelerinin konusudur; bir işletmenin makine parkı iş yeri paket poliçesiyle birlikte değerlendirilir.

Elektronik Cihaz Sigortası Neyi Ayırır?

Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları, makine kırılmasıyla aynı zaman aralığını kullanır: cihazlar deneme devresinden sonra normal çalışır hâlde iken veya aynı iş yerinde temizleme, bakım, revizyon ve yer değiştirme sırasında ya da dururken teminat altındadır. Ayrım, sayılan sebeplerdedir.

Bu poliçe; işletme personelinin veya üçüncü kişilerin ihmali ve sabotajı, sigortalı yerlerde yapılan hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs, hatalı dizayn ve malzeme, kısa devre ve yüksek voltaj, yangın, yıldırım ve her nevi infilak ile söndürme ve kurtarma çalışmaları, kavrulma, kararma, duman ve is, su ve rutubet etkisi ile bunlardan doğan korozyon hasarlarını kapsar. Deprem hariç fırtına, sel, seylap, yer kayması ve toprak çökmesi de teminattadır.

Kritik nokta o parantezdedir: deprem, aksine sözleşme yoksa teminat dışıdır. Yine aksine sözleşme yoksa, seyyar ve taşınabilir cihazların poliçede yazılı sigortalı mahal dışındaki kullanım ve sevkiyat hasarları ile manyetik disk, bant, kart ve benzeri harici bilgi ortamının fiziki hasarı sonucu kayıtlı bilgilerde oluşan kayıplar da teminatın dışında kalır. Sunucu, tomografi cihazı veya kontrol ünitesi sigortalanırken üzerindeki verinin ayrı bir başlık olduğu buradan görünür.

Hangi Poliçe Hangi Senaryoda Gerekir?

Aşağıdaki eşleştirme, teklif görüşmelerinde en çok karşılaşılan durumları genel şartların zaman ölçüsüne göre sıralar.

• Yeni bina, altyapı veya betonarme imalat yapılıyor: İnşaat Sigortası
• Hazır makine, kazan, türbin, asansör veya üretim hattı yerine kuruluyor: Montaj Sigortaları
• Kullanılmış bir hat sökülüp yeniden kuruluyor: Montaj, ancak tecrübe devresi teminatı verilmez
• Devreye alınmış üretim makinesi çalışırken veya revizyonda arızalanıyor: Makina Kırılması
• Sunucu, tıbbi görüntüleme cihazı, kontrol ünitesi veya ölçüm sistemi korunacak: Elektronik Cihaz
• Şantiyede üçüncü kişilere zarar verilme ihtimali var: İnşaat veya montaj poliçesine ek sözleşme

GES Gibi Yeni Yatırımlar Hangi Poliçeye Girer?

Güneş enerji santrali gibi görece yeni yatırımların kendi adına yayımlanmış bir genel şartı yoktur. Bu tür tesisler mevcut metinlerin birleşimiyle kurulur: inşa ve montaj aşamasında İnşaat veya Montaj Sigortası, işletmeye alındıktan sonra yangın teminatı ile birlikte Makina Kırılması ve Elektronik Cihaz Sigortası teminatları konuşulur.

Bunun pratik sonucu, GES sigortası adı taşıyan iki teklifin aynı şeyi anlatmayabileceğidir. Panel, inverter, trafo ve bağlantı ekipmanının hangi genel şart altında ve hangi ek sözleşmeyle teminatlandırıldığı ayrı ayrı okunur.

Dört genel şartın ortak kör noktaları da hatırda tutulur. Kâr kaybı ve netice zararları dört metinde de teminat dışıdır; savaş ve nükleer riskler kesin istisnadır; grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketleri ile terör eylemleri ise dördünde de ancak ek sözleşme ile kapsama girer.

Acente Olarak Nerede Devredeyiz?

RYL Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi bir sigorta acentesidir. Yaptığımız iş; tesisin hangi evrede olduğunu tespit etmek, doğru genel şartı işaret etmek, ek sözleşmeye bağlı teminatları açıkça listelemek ve aracılık ettiğimiz sigorta şirketlerinden teklif hazırlamaktır. Poliçeyi sigorta şirketi düzenler; tazminat ödemesi de sigorta şirketi tarafından yapılır.

Yatırımınızın hangi mühendislik poliçesine ihtiyaç duyduğunu birlikte değerlendirmek için teklif formu üzerinden ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Sigortacılık Genel Şartları dizini — SEDDK
• Montaj Sigortaları Genel Şartları — SEDDK
• Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları — SEDDK
• Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları — SEDDK

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teminat kapsamı poliçe özel ve genel şartlarına göre belirlenir.